SEREMBAN – Pemasyhuran penyandang baharu gelaran Tunku Panglima Besar Negeri Sembilan merupakan hak prerogatif Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan dan tidak memerlukan sebarang perundingan atau persetujuan pihak lain, menurut pandangan pakar perlembagaan dan adat.
Mereka menjelaskan bahawa jawatan Tunku Panglima Besar adalah sebahagian daripada institusi Putera Yang Empat yang berada di bawah bidang kuasa Yang Dipertuan Besar untuk menentukan penyandangnya mengikut adat dan amalan yang telah lama diamalkan di Negeri Sembilan.
Perkara itu dibangkitkan susulan pemasyhuran Tunku Zain Al-‘Abidin sebagai Tunku Panglima Besar Negeri Sembilan oleh Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, yang berkuat kuasa serta-merta. Istiadat pemasyhuran tersebut berlangsung di Balairong Seri, Istana Besar Seri Menanti bagi mengisi kekosongan jawatan berkenaan.
Pakar berpandangan bahawa pelantikan itu selaras dengan kuasa prerogatif institusi diraja Negeri Sembilan dalam menguruskan gelaran pusaka istana serta hal ehwal berkaitan pentadbiran diraja.
Sebelum ini, jawatan Tunku Panglima Besar dikosongkan selepas pihak istana memaklumkan bahawa percubaan menerima gelaran Yang Dipertuan Besar menerusi satu majlis pemasyhuran yang tidak diiktiraf telah menyebabkan penyandang terdahulu melepaskan gelaran pusaka tersebut.
Menurut pakar, isu pelantikan Tunku Panglima Besar perlu dilihat secara berasingan daripada polemik berkaitan kedudukan Yang Dipertuan Besar kerana kedua-duanya melibatkan peruntukan dan proses yang berbeza di bawah adat serta sistem perlembagaan Negeri Sembilan.
Mereka turut menegaskan bahawa institusi diraja negeri mempunyai mekanisme tersendiri dalam menentukan pelantikan jawatan-jawatan tradisional bagi memastikan kesinambungan adat, kestabilan institusi dan kelangsungan warisan pemerintahan yang menjadi identiti Negeri Sembilan sejak sekian lama.
