Credit : Bernama Images
Peningkatan pendapatan dan perubahan gaya hidup dikenal pasti sebagai antara faktor utama yang mendorong pembaziran makanan dalam kalangan isi rumah di Malaysia, khususnya di kawasan bandar yang mempunyai kuasa beli lebih tinggi.
Ketua Perangkawan, Datuk Seri Mohd Uzir Mahidin berkata apabila keperluan asas telah dipenuhi, corak perbelanjaan isi rumah turut berubah sehingga ramai membeli makanan melebihi keperluan sebenar. Keadaan itu menyebabkan lebihan makanan disimpan terlalu lama sebelum tamat tempoh dan akhirnya dibuang.
Menurut beliau, hasil tinjauan Jabatan Perangkaan Malaysia menunjukkan ramai pengguna membeli makanan ketika promosi tanpa menyedari ahli keluarga lain turut membeli barangan yang sama. Akibatnya, makanan terkumpul di dalam peti sejuk dan tidak sempat digunakan.
Mohd Uzir berkata pembaziran makanan lebih tinggi di kawasan bandar berbanding luar bandar, namun trend itu kini semakin ketara di seluruh negara. Beliau menjelaskan peningkatan penggunaan perkhidmatan katering untuk majlis kenduri turut menyumbang kepada lebihan makanan yang tidak habis dimakan.
Katanya, pada hujung minggu di kawasan bandar, seseorang mungkin menghadiri beberapa majlis dengan hidangan yang hampir sama, menyebabkan sebahagian besar makanan akhirnya dibazirkan.
Beliau turut menjelaskan negeri yang mempunyai pendapatan per kapita lebih tinggi lazimnya merekodkan kadar pembaziran makanan yang lebih besar kerana pengguna kurang menghargai makanan yang mudah diperoleh atau dibeli pada harga promosi.
Berdasarkan Tinjauan Petunjuk Isi Rumah Kebangsaan 2025, setiap rakyat Malaysia dianggarkan membazirkan antara 31.9 kilogram hingga 97.3 kilogram makanan setahun. Sebanyak 94.1 peratus isi rumah mengaku membuang makanan yang diproses atau dimasak, manakala 88.7 peratus membuang makanan mentah.
Bagi makanan mentah, sayur sayuran mencatat kadar pembaziran tertinggi diikuti buah buahan serta ikan dan makanan laut. Sementara itu, nasi merupakan makanan dimasak yang paling banyak dibuang, diikuti sayur sayuran dan makanan yang dibeli dari luar.
Tinjauan itu turut mendapati hampir lapan daripada 10 isi rumah masih membuang sisa makanan bersama sampah biasa, manakala hanya 20.7 peratus mengamalkan pengasingan sisa makanan, menunjukkan kesedaran terhadap pengurusan sisa masih perlu dipertingkatkan.
